Op donderdag 25 augustus jl. heb ik mijn eerste officiële raadsvergadering gehad “in den vreemde”. In deze raadsvergadering ben ik ook officieel benoemd als griffier van het Openbaar Lichaam Sint Eustatius, zoals de gemeente officieel heet. 

Ik had in de voorbereiding op de vergadering voorgesteld om een officieel tintje te geven aan deze benoeming, zoals we dat in Nederland gewend zijn. In Nederland wordt na het besluit direct overgegaan tot het afleggen van de eed of gelofte ten overstaan van de gehele raad.  De voorzitter neemt de eed af. De functie van griffier is een in de Gemeentewet (en op Statia de Wet Openbare Lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba) opgenomen functie met specifieke bevoegdheden, zoals het mede-ondertekenen van raadsbesluiten. Vergelijkbaar met die van de gemeentesecretaris, die besluiten van het college mede ondertekent. Met een eed- of gelofte aflegging wordt het belang van deze functie nog eens onderstreept.

Het afleggen van de eed of gelofte kent men wel op Statia, maar tot op heden is die aflegging gekoppeld aan het in dienst treden als ambtenaar bij het Openbaar Lichaam. Tijdens een interne bijeenkomst leggen alle nieuw in dienst getreden medewerkers hun eed of gelofte af ten overstaan van de Regeringscommissaris.

Het heeft mij enige gesprekken gekost om duidelijk te maken dat de benoeming tot medewerker van de griffie iets anders is als het benoemen van iemand tot griffier of plaatsvervangend griffier. Bij een benoeming tot ambtenaar hoort een interne eedaflegging en bij een benoeming tot griffier of plaatsvervangend griffier hoort een openbare eedaflegging.  

Maar het is gelukt en op de publieke tribune zaten naast Anja ook familieleden en de verloofde van mijn medewerkster Marjani die werd benoemd tot plaatsvervangend griffier.  

De benoemingen werden door enkele eilandsraadsleden aangegrepen om nog iets op te merken over mijn persoon en vooral over Marjani. In een van de bijdragen werd door de spreker zijn blik gericht op de publieke tribune en werden vooral de ouders van Marjani in het zonnetje gezet. Zij werden gefeliciteerd met de opvoeding van hun dochter en dat Statia trots mocht zijn op het gegeven dat een van de eigen kinderen van het eiland het mooie ambt van plaatsvervangend griffier gaat vervullen. Dezelfde spreker heette mij welkom met de mededeling dat hij best wel lastig kan zijn voor mij en dat ik dat ook wel zal gaan merken. Dit beschouw ik als een bijzondere voetnoot bij deze ceremonie.

Raadszalen van een gemeente hebben vaak de bijzondere interesse van griffiers. Het zijn de plekken waar wij ons werk tonen aan de buitenwereld. Ik heb in verschillende raadszalen gewerkt en ben daarnaast door collega’s in andere raadszalen rondgeleid. De commissievergaderingen in het oude stadhuis van Gouda op zolder onder de houten balken van het dak waren heel bijzonder (voor raadsvergaderingen waren we indertijd helaas aangewezen op de kantine bij Gemeentewerken, omdat er nog geen nieuwbouw was en de raadszaal in het oude stadhuis te klein was) en ook onlangs nog de raadsvergaderingen in gebouw De Paauw in Wassenaar zijn voor mij onvergetelijk voor wat betreft de setting.

Op Statia wordt gebruik gemaakt van een houten pand in het centrum van de “stad”\”het dorp”, waar op de bovenverdieping een ruimte is voor de raadsvergadering, en waar ook de rechtbank soms zitting heeft. Twee houten trappen aan de buitenzijde maken het gebouw toegankelijk voor raadsleden en bezoekers. Als je geen trap op kunt…….dan resteert op dit moment alleen een inbelverbinding met camera (als het weer het toelaat dan….) om deel te nemen. 

Er is geen airco dus worden alle luiken en ramen geopend. De (overigens bijna altijd) aanwezige wind moet dan voor de nodige verkoeling zorgdragen. De grote vlag, die achter de voorzitter en de griffier hangt maakt regelmatig vreemde bewegingen en ook de stukken die ieder voor zich heeft op tafel moeten stevig worden verankerd om niet door de zaal te gaan zwerven. Onhandige omstandigheden, maar wel omstandigheden die cachet hebben. Ik heb sinds ik griffier ben mijzelf de gewoonte aangemeten om in pak, overhemd en stropdas te verschijnen om, zoals ik dat noem, de hoogdag van de lokale democratie te kunnen vieren. Ook op Statia doe ik dat, maar ik moet zeggen dat de omstandigheden waaronder de vergaderingen dus plaatsvinden, het mij wel moeilijk maken. Maar ik hou vol.

De vergaderingen worden gestart en afgesloten met het Statiaanse volkslied “The Golden Rock”. Daarvoor gaan alle aanwezigen staan. De bandopname die we horen is zonder tekst, maar velen zingen of prevelen de teksten mee. Op de basisscholen en de kinderopvang wordt deze tekst geleerd. De plaatsvervangend regeringscommissaris die uit Rotterdam komt heeft  de tekst van buiten geleerd en zingt zichtbaar mee. Anja en ik zullen de tekst ook moeten leren via internet. 

De raadsvergaderingen worden integraal uitgezonden met beeld via Facebook. Ook op de lokale radio worden de vergaderingen gevolgd. Hoe hoog de luisterdichtheid was in het verleden is lastig in te schatten als we weten dat sommige bijeenkomsten soms 7 uur! duurden. Maar dit keer was het anders want er is voor de eerste keer gewerkt met spreektijden. In de eerste termijn 10 minuten en in de tweede termijn 5 minuten per spreker. Hoewel de raad van 5 leden bestaat uit 3 fracties is er geen sprake van een fractiewoordvoerder per onderwerp. Bij elk onderwerp spreken alle 5 de leden een bijdrage uit, en ook in de tweede termijn. Met het oog op de komende verkiezingen in maart 2023 en vanwege de redelijk bezette publieke tribune durf ik te zeggen dat dit de start was van de komende verkiezingen. Aanleiding was het agendapunt waarin het verslag werd vastgesteld van een mediationtraject met afspraken voor een betere samenwerking tussen eilandsraad en regeringscommissarissen. Hoewel dit is gericht op de toekomst, was het voor enkele raadsleden opnieuw een kans om de (on)rechtvaardigheid van de ingreep in 2018 aan de orde te stellen. Verbaal wapengekletter derhalve. De soms gezwollen toon zie ik als politieke redenaarskunst en dat maakt het voor mij prachtig om deel te mogen zijn van deze vergadering. Er werd ook een motie aangenomen over dit onderwerp. 

Een ander agendapunt was een motie over een voorstel van minister Carola Schouten inzake armoedebeleid. Als griffier heb ik deze motie voorbereid (en de eerder genoemde motie ook) om de leden van de council te ondersteunen. Voor wat betreft het armoedebeleid, een heel belangrijk thema op Statia in deze barre tijden, had Den Haag gemeend een reactietermijn te moeten vaststellen die compleet samenviel met het zomerreces. Voorts waren de teksten van de voorstellen zodanig ingewikkeld, dat het veel tijd kostte deze tot je te nemen. Met de aangenomen motie is ruimte gevraagd voor meer tijd om te reageren en daarin samenwerking te zoeken met de andere BES-gemeenten en hiervoor ook een beroep te doen op de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. 

De vergaderingen worden vooralsnog overdag gehouden en starten rond half 10. Deze vergadering eindigde voor 12 uur. Van verschillende kanten kreeg ik te horen dat dit de kortste vergadering was in lange tijd. Iedereen was er blij mee. Aan mij en de griffie de schone taak dit goede gevoel vast te houden en ook de komende raadsvergaderingen op een zelfde soepele manier te doen verlopen. 

Voor Anja en mij staat de komende anderhalve week in het teken van een bezoek aan Bonaire. Er is een “top” gepland met raadsleden van de drie eilanden over verdere samenwerking en het vieren van Bonaire-dag. Voor ons samen wordt het ook een korte vakantie. We zien er naar uit.