Het avontuur op Statia zit er op. Na meerdere afscheidssessies en mooie wooden zijn we 5 juli, precies 12 maanden na aankomst , afgereisd naar Sint Maarten. De laatste avond op Sint Maarten, waar we nog een paar dagen verbleven, hebben we gedineerd met Nilda Arduin, ondermeer de voormalige ombudsvrouw op Sint Maarten en mijn partner in crime op Statia voor de ondersteuning van de Eilandsraad. Een prachtig gesprek met als boodschap aan Anja en mij om de bijzondere positie van de BES-eilanden in Nederland nader voor het voetlicht te brengen. Wat nodig is, is een echte dialoog tussen Nederland en de BES-eilanden. Wij moeten ons in Nederland meer verdiepen in de bijzondere positie van de mensen in de Cariben. Met dat slotakkoord zij wij teruggereisd naar Nederland.

Het democratisch proces ontwikkelen 

Maar, het blijkt geen definitieve terugreis te zijn. Reeds op het VNG-congres in juni in Groningen werd mij gevraagd of ik Saba zou willen ondersteunen voor een periode van een half jaar. Achtergrond was dat de nieuw gekozen raadsleden en leden van het bestuurscollege een paar stappen wilden maken in het democratische proces. Ze wilden meer bekend raken met de Nederlandse manier van besturen, zoals vastgelegd in de Wet Openbare Lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (WolBES). Het was hartverwarmend te merken dat mijn inzet en werkzaamheden op Statia niet onopgemerkt waren gebleven. Toen mijn voorwaarden, waaronder de inzet van Anja in het hele traject, werden ingewilligd, konden we verbaasd vaststellen dat we aan een nieuw avontuur gingen beginnen.

Coaching en begeleiding op afstand en ter plekke

Het nieuwe avontuur ziet er anders uit dat op Statia. Ik vul niet een vacature in en we gaan niet wonen op Saba. Mijn betrokkenheid bij Saba zit vooral in coaching en begeleiding van het eilandsbestuur in al haar facetten en dan vooral via de griffier. 

Naast de inzet van Anja en mij is een beroep gedaan op de directeur van de Wethoudersvereniging in Nederland, Jeroen van Gool. Gedrieën moesten wij een start maken met dit traject van een half jaar. Op 12 en 13 september begonnen we met een tweedaagse bijeenkomst. Anja en ik zullen daarna grotendeels vanuit Nederland de begeleiding en ondersteuning gaan vormgeven. We komen nog twee keer terug op Saba voor ondersteuning ter plekke.

Een verlate start door orkaan Lee

We hadden op 11 september moeten landen op Saba. Vanwege de nasleep van orkaan Lee kon er pas op woensdag gevlogen worden. Gelukkig was Jeroen op 10 september al doorgevlogen naar Saba. Toen was er nog niks aan de hand. Jeroen heeft de eerste dag alleen moeten doen en ook de start van de tweede dag. Gelukkig hadden we het goed voorbereid en heeft Jeroen ruime ervaring met trainingen geven. Op woensdag werden wij vanaf het vliegveld direct gereden naar de vergaderzaal en namen deel aan de training. Het was bijzonder om te ervaren dat Jeroen en ik elkaars opvattingen volledig ondersteunden. Die avond was er een aansluitend diner met alle deelnemers. Toen waren we helemaal geland.

Saba is mooi en bijzonder

Wij zien verschillen en overeenkomsten tussen Statia en Saba. Zoals wij in een eerdere blog al hebben verwoord, is Saba een mooi en bijzonder eiland. Mooi, omdat alles er keurig bijstaat en in de verf staat, mooi, omdat je feitelijk haast geen vervallen huizen of resten daarvan tegenkomt en mooi, omdat er geen meter vlak is en de verschillen in hoogte steeds nieuwe vergezichten biedt. Daarnaast is Saba een klein eiland zonder een echt strand, maar de zee is wel overal aanwezig, maar niet makkelijk bereikbaar. 

Statia is een veel rauwer eiland met rafelrandjes en de slavenhandel geschiedenis van het eiland is daar nog overal zichtbaar en voelbaar. Statia is overwegend gekleurd, terwijl Saba een mix is van wit en gekleurd. 

Goede communicatie moet van twee kanten komen

Bestuurlijk gezien is er op Saba sprake van relatieve rust naar buiten maar achter de schermen gebeurt van alles. Belangrijke actoren spannen zich in om deze rust en daarmee goede verstandhouding met Nederland mogelijk te maken. Dat betekent evenwel niet dat alles wordt geslikt of wordt goed gevonden, maar er is wel degelijk sprake van een goede communicatie met Nederland. Dat tegelijk het ongeduld met Nederland groeit op een aantal beleidsterreinen is ook merkbaar en mede daarom wordt een nauwere band met Bonaire en Sint Eustatius opgebouwd. 

Aandacht voor processen en instrumenten

In de 13 jaar dat Saba nu een BES-eiland (Openbaar Lichaam van Nederland) is er weliswaar wat opgebouwd, maar veel staat nog in de kinderschoenen. Veel zaken moeten worden geborgd via verordeningen en regelingen en daar hebben we inmiddels een start meegemaakt. Ook de tweedaagse is een succes geworden (zie ook de volgende publicatie op het eiland:

https://www.sabagov.com/post/island-council-executive-council-participate-in-coaching-session). Regelingen en verordeningen moeten ook leven en passen in de wijze, waarop de Sabanen het bestuur van hun eiland willen vormgeven. Dat is een belangrijke opdracht aan Anja en mij in de komende weken. 

Banden met Statia

Bezoek van Frank Rotweiler, directeur Medisch Centrum Statia aan Saba

Als we hier op Saba zijn, is Statia nooit ver weg. Op veel plekken op het eiland kun je een blik op het buureiland werpen. Ook onze vrienden op Statia weten dat we hier zijn en ze kunnen het niet nalaten om foto’s te sturen van vrijdagmiddagborrels of gezamenlijke etentjes. Daarnaast zijn er ook veel onderlinge relaties tussen beide eilanden en het overlijden van een markante Sabaan deze week leidt dan weer tot telefoongesprekken met kennissen en vrienden op Statia. Dan is de wereld ineens weer heel klein en zou je zo even willen overwippen. 

We zijn dus weg van Statia maar allerminst weg uit de Nederlandse Cariben. Wij voelen ons bevoorrecht om dit werk te mogen doen hier, op verzoek van Saba. Ons werkzame leven zetten we dus voort, weliswaar in een andere vorm dan op Statia, maar nog steeds aan het werk. En we genieten er met volle teugen van!